Kunst & Cultuur

De kracht van kunst
Even een museumpje pikken of naar een mooi concert gaan? Het lijkt zo vanzelfsprekend, maar voor veel ouderen met psychische of lichamelijke klachten zijn zulke uitstapjes onhaalbaar. Daardoor missen ze een belangrijke verrijking van hun dagelijkse leven, vindt Joyce Vlaming, projectleider kunst & cultuur bij AxionContinu.

Het belang van kunst voor ouderen? Joyce, zelf beeldend kunstenaar, hoeft er niet lang over na te denken. “Via kunst schenk je aandacht aan de mens achter de ‘patiënt’." Tientallen kunstprojecten kwamen de afgelopen jaren van de grond bij AxionContinu: van appeltaart-concerten tot museumbezoek, van Rijdend Atelier tot het muziekproject Mind the Music. “Daar zijn we recent mee begonnen.  Conservatoriumstudenten van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht maken muziek met thuiswonende ouderen die (licht) dementeren. Niet per se om hen nog iets te leren, maar vooral om samen te genieten van wat nog wél kan.”

Diversiteit
Diversiteit in het aanbod vindt Joyce belangrijk. Er is natuurlijk niks mis met een bingomiddag of meezingers van Frans Bauer, maar waarom zou je niet ook het Nederlands Philharmonisch Orkest in huis halen of cliënten na een workshop moderne kunst zelf aan de slag laten gaan? “Het eindresultaat is niet het aller belangrijkste. Het gaat er vooral om dat mensen creatief en intuïtief bezig zijn en ervan genieten dat ze iets maken. Na afloop zie je hen vaak versteld staan van hun eigen kunnen en trots zijn. Eigenlijk zijn deelnemers aan onze projecten altijd enthousiast, dat is prachtig om te zien.”
Ze is overtuigd van de helende werking van kunst. "Die is extra waardevol voor mensen die in een moeilijke fase van hun leven zitten. Kunst biedt dan een uitlaatklep, troost en zingeving.” Ook op sociaal gebied kan kunst wat toevoegen. Zo biedt de klassieke muziekvereniging of fotografievereniging een mooie gelegenheid om gelijkgestemden te ontmoeten. “Het gaat erom dat mensen zich prettig voelen. Alleen al het smaakvol inrichten van een ruimte met kunst kan ervoor zorgen dat je dat bereikt. Een kleurrijke omgeving geeft positieve energie of biedt juist een rustpunt.”

Mondiger ouderen
Langzaam, heel langzaam ontdekken zorgorganisaties het belang van kunst en cultuur in hun beleid. maar de projectleiders kunst & cultuur zijn nog steeds op de vingers van één hand te tellen. Kunst als iets ‘voor erbij’ is een diepgeworteld idee. Joyce hoopt dat daar verandering in komt.
“Ouderen worden mondiger en stellen steeds hogere eisen. Wij moeten daar op inspelen en ons aanbod absoluut blijven variëren.” Roepen is één, waarmaken is twee. Voor een goed aanbod heb je voldoende middelen én netwerken nodig. Ze wil de komende jaren veel energie steken in samenwerking met externe partners, zowel kunstenaars als mogelijke geldschieters.
“Ideaal gezien bestaat de financiering van een kunstproject voor circa tachtig procent uit subsidiegeld, het is daarom van belang de contacten met fondsen goed te houden.” Inhoudelijk hoopt ze met nieuwe projecten nog meer aan te sluiten bij de culturele agenda van de stad, zoals dat al gebeurde bij de Vrede van Utrecht en de Tour de France.

AtelierAtelier t Huis aan de Vecht
Het kakelverse kunstatelier op de dertiende etage van ‘t Huis aan de Vecht biedt daarnaast ook volop mogelijkheden voor een nauwere samenwerking met kunstenaars.
“Het was een productiekeuken die we met minimale ingrepen hebben omgebouwd tot een ruimte waar we workshops voor onze cliënten kunnen organiseren. We zijn heel trots op de totstandkoming en inmiddels zijn we bezig met het uitnodigen van kunstenaars om mee samen te werken.”

Doelen genoeg. Bij de realisering zet ze het belang van de cliënten altijd voorop. “Ik ben kunstenaar én ik heb ervaring met het werken in de (ouderen)zorg. Vandaar dat ik graag een brug sla tussen deze twee werelden.”